رژیم غذایی در بیماری چربی خون


انواع چربی ها کلسترولتری گلیسرید

انواع چربی ها

چربی های مواد به دو گروه اشباع شده و اشباع نشده تقسیم می شوند:

  •  چربی های اشباع شده: گوشت قرمز، سوسیس، کالباس، همبرگر، قلوه، مغز، زبان، کره، پنیر، بستنی، شکلات، نارگیل، کلوچه، پیراشکی و شیر پرچرب حاوی چربی های اشباع شده می باشند. این چربی ها مستقیما چربی خون را افزایش می دهند.

 

  • چربی های اشباع نشده: روغن زیتون، روغن آفتابگردان، روغن سویا، روغن ذرت و گوشت ماهی، اردک و غاز حاوی چربی های اشباع نشده می باشند و اثرشان مانند چربی های اشباع شده نبوده و مستقیما چربی خون را افزایش نمی دهند. به علاوه چربی های اشباع نشده موجود در ماهی نه تنها خطر انسداد عروق را کاهش می دهند، بلکه به رقیق شدن خون نیز کمک می کنند.

کلسترول چیست؟

کلسترول نوعی چربی است که به طور طبیعی در تمام سلول های بدن تولید می شود اما کبد تنظیم کننده اصلی کل مقدار کلسترول در بدن و سرم است. کلسترول و تری گلیسرید چربی های اصلی موجود در پلاسما می باشند که متصل به پروتئین موجود در پلاسما (تحت عنوان لیپوپروتئین ها) در رگ ها در گردش می باشند. کلسترول انواع مختلفی دارد. افزایش کلسترول با تراکم پایین(LDL)  منجر به عوارض عروقی به صورت تصلب شرایین) اترواسکروز) در عروق مختلف می شود که می تواند باعث سکته های قلبی و مغزی شود. ازطرف دیگر افزایش کلسترول با تراکم بالا(HDL)  بر خلاف افزایشLDL  عمل کرده و به جلوگیری از عوارض ذکر شده کمک می کند. بدن برای عملکرد طبیعی خود (مانند تولید میلین، ویتامین دی، اسیدهای صفراوی و هورمون های جنسی) نیاز به کلسترول دارد ولی مازاد آن به دیواره شریان ها متصل می شود و منجر به افزایش خطر بیماری های قلبی می شود.
کلسترول خون بالا تا حد زیادی قابل پیشگیری و درمان است. یک رژیم غذایی سالم، ورزش منظم، و گاهی دارو درمانی منتهی به کاهش کلسترول بالای خون می شوند.
عوامل قابل کنترل متعددی مانند عدم تحرک، چاقی و رژِیم غذایی ناسالم منتهی به LDL بالا و HDL پایین می شوند. به علاوه عوامل ژنتیکی باعث می شوند که سلول ها نتوانند LDL را از سطح خون جمع آوری کنند و یا منجر به تولید بسیار زیاد کلسترول توسط کبد شوند.

عوامل خطر ابتلا به کلسترول بالا

  • استعمال دخانیات: استعمال دخانیات منجر به رسوب ذرات چربی در دیواره عروق و کاهش سطح HDL می شود.
  • چاقی: چاقی فرد را مستعد ابتلا به کلسترول خون بالا می کند.
  • رژیم غذایی ناسالم: رژیم غنی از کلسترول و چربی اشباع از عوامل مهم افزایش کلسترول خون می باشد. توصیه می شود:

o        از رژیم غذایی حاوی کم ترین میزان چربی استفاده شود

o        ازمواد غذایی حاوی کلسترول و چربی های اشباع شده پرهیز شود

o        از شیر و فرآورده های لبنی کم چرب و یابدون چرب استفاده شود

o        از مصرف کره و خامه خودداری شود

o        چربی گوشت قرمز و همچنین پوست مرغ قبل از پخت جدا شده و دور ریخته  شود

o        تخم مرغ به صورت محدود استفاده شود

o        حتی الامکان از سرخ کردن مواد غذایی خودداری شده و مواد غذایی به صورت آب پز، کبابی و تنوری (در فر) تهیه شود

o        مصرف مغزها (گردو، آجیل) و روغن زیتون می تواند موجب اثر مفیدی در کاهش چربی های تراکم پایین LDL)) شود (باید توجه داشت که مصرف زیاد و بی رویه این مواد می تواند باعث چاقی شود)

o        گوشت ماهی آب پز، کبابی و تنوری (در فر) با توجه به وجود چربی های مفید آن بیشتر مصرف شود

o        سبزی ها و میوه هایی که حاوی چربی ناچیزی هستند آزادانه مصرف شوند

  • فعالیت بدنی ناکافی: عدم تحرک کافی خطر افزایش کلسترول خون را بالا می برد.
  • فشار خون بالا: فشار خون بالا به دیواره شریان ها آسیب وارد کرده و منجر به تسریع رسوب ذرات چربی در عروق می گردد.
  • دیابت: قند خون بالا منجر به افزایش LDL و کاهش HDL می شود.

 کمک به درمان کلسترول بالا

1.     کاهش وزن: اضافه وزن منجر به افزایش سطوح کلسترول خون می شود. چاقی تولید لیپوپروتئین های حاوی آپو VLDL) B  و در نتیجه LDL)  را افزایش می دهد، اکسیداسیون LDL در دیواره رگ ها پروسه آترواسکلروز را به واسطه به کارگیری ماکروفاژها، تحریک آنتی بادی های خودی، افزایش دریافت LDL، افزایش سختی عروق و انعقادپذیری سرعت می بخشد.

2.     مصرف غذای غنی از فیبر: از مواد خوراکی فیبردار مانند غلات سبوس دار و حبوبات بیشتر استفاد شود.

3.     مصرف چربی های غیر اشباع: باید کمتر از 10 درصد از کالری روزانه از چربی های اشباع مانند چربی های حیوانی تامین شود.

4.     مصرف داروهای پائین آورنده چربی خون: می توان تحت نظر پزشک از داروهای کاهش دهنده چربی خون استفاده نمود. استاتین ها از جمله این داروها می باشند که سبب مهار سنتز پیش ساز کوآنزیم کیوتین می شوند و می توانند منجر به ضعف و خستگی عمومی شوند. برای رفع این مشکل می توان از مکمل های کیوتن مانند Nutri Q10 استفاده نمود.

5.     کاهش استرس: باید استرس های محیطی را تا حد ممکن کاهش داد.

6.     کنترل مصرف کلسترول: روزانه کمتر از 300 میلی گرم کلسترول مصرف شود.

7.     خودداری از مصرف الکل: یکی از مضرات الکل، افزایش سطح کلسترول خون می باشد و باید از مصرف آن اجتناب نمود.

8.     ورزش: انجام تمرینات ورزشی حداقل سه روز در هفته به صورت منظم، در کنترل وزن و متعادل نگه داشتن چربی های خون اثر واضحی دارد. بهترین ورزش پیاده روی، دوچرخه سواری و شنا می باشد.

خوراکی های کاهنده کلسترول بد خون

سیب، جو، هویج، سیر، گریپ فروت، سبوس و لوبیای سویا، عسل و میوه‌های مغزداری چون پسته، فندق، گردو و بادام از خوراکی هایی هستند که کلسترول بد خون را کاهش می دهند. ولی باید در مصرف مغزها دقت نمود زیرا مصرف زیاد و بی رویه این مواد می تواند باعث چاقی شود.

برنامه غذایی

در آمریکا، برنامه غذایی خاصی به کلیه افراد جامعه بالای ۲ سال توصیه شده که به صورت زیر است:

  • ۳۰ درصد از کالری روزانه مورد نیاز بدن از چری بتامین شود.
  • کمتر از ۱۰ درصد کالری روزانه از چربی های اشباع به دست آید.
  • میزان مصرف روزانه کلسترول باید کمتر از ۳۰۰ میلی گرم باشد.

در زمانی که پرهیز غذایی برای درمان افزایش چربی خون مورد نظر است باید:

  • ۳۰ درصد از کالری روزانه از چربی تامین شود.
  • کمتر از ۷۵ کالری روزانه از چربی های اشباع به دست آید.
  • روزانه کمتر از ۲۰۰ میلی گرم کلسترول مصرف شود.
     

تری گلیسرید چیست؟
تری گلیسرید یک نوع چربی موجود در گردش خون و بافت چربی است و توسط سلول های روده، کبد و بافت چربی ساخته می شود. تری گلیسرید غنی ترین منبع انرژی با حجم کم است و بدن انرژی مازاد بر نیاز خود را به عنوان ذخیره طولانی مدت انرژی به تری گلیسرید تبدیل می کند. نه تنها چربی اضافی بلکه انرژی اضافی حاصل از کربوهیدرات و پروتئین نیز به تری گلیسرید تبدیل و در بافت چربی ذخیره می شود.
بیماران مبتلا به دیس لپیدمی خانوادگی سطوح تری گلیسرید بالا دارند (هایپر تری گلیسریدمی). تری گلیسرید در محدوده بسیار بالا بیمار را در معرض خطر پانکراتیت قرار می دهد.

عوامل موثر در افزایش تری گلیسرید
استروژن، الکل، چاقی، دیابت درمان نشده، بیماری های مزمن کلیه و کبد و رژیم غذایی نامناسب (مصرف زیاد کربوهیدرات ساده) از عوامل موثر در افزایش تری گلسیرید می باشند.

کمک به درمان تری گلیسرید بالا

  • کاهش وزن
  • مصرف غذاهای حاوی چربی اشباع و کلسترول پایین
  • کاهش دریافت کربوهیدرات
  • افزایش فعالیت فیزیکی
  • اجتناب از مصرف دخانیات
  • کنترل دیابت (در صورت ابتلا)
  • اجتناب از مصرف الکل

به طور کلی عدم توجه و عدم درمان چربی خون بالا منجر به افزایش بروز بیماری های قلبی و عروقی و  فشار خون (افزایش بیماری های کلیوی. سکته قلبی) می شود.

 
 
طراحی وب سایت : بازاریابی درون گرا -StartSite